Kortwieken is niet zielig…
Regelmatig krijgen wij te horen dat mensen hun vogels niet willen kortwieken omdat zij dit zielig vinden. Het is onnatuurlijk omdat vliegen immers natuurlijk gedrag van een vogel en met kortwieken ontneem je ze dat, zo wordt geredeneerd.
Laten we allereerst vooropstellen dat een vogel in gevangenschap houden sowieso zeer onnatuurlijk is en je bij voorbaat de rechten van jouw vogel en het welzijn al geschonden hebt.
Als vogelliefhebber ben ik van mening dat papegaaien en parkieten , als niet gedomesticeerde dieren, niet in gevangenschap terecht hadden moeten komen. Het is feitelijk gek dat we een papegaai uit Afrika/Australië/Zuid-Amerika in een kooi mogen houden. Het is namelijk streng verboden om een merel, een huismus , koolmees enz in de tuin te vangen en in een kooitje te stoppen. Alle inheemse vogels zijn beschermd en mogen niet gevangen, gedood worden en ze mogen zelfs niet verstoord worden. Waarom dan wel inheemse vogels uit verre landen? Dus papegaaien in gevangenschap houden moeten we beschouwen als onnatuurlijk. welzijn.
Als vogeldierenarts beschouw ik het als mijn verantwoordelijkheid om op te komen voor de gezondheid en het welzijn van papegaaien, parkieten/vogels, die veelal onder extreem onnatuurlijke en vaak vogelonvriendelijke omstandigheden, gehouden worden in gevangenschap. In een kooi zitten, achter tralies, in gevangenschap zijn is een ernstige aantasting van het welzijn. Dat geldt ook voor de kettinghond. De belangrijkste reden dat vogels in een kooi zitten is omdat ze kunnen vliegen. Ze zitten in een kooi uit angst dat de vogel tegen een ruit vliegt of via de deur of raam ontsnapt of onverwachts de keuken invliegt en in de hete soep terecht komt. De consequentie is dat vogels die kunnen vliegen in een kooi zitten en vervolgens niet kunnen/mogen vliegen.
Uitgangspunt is dat het belangrijk is dat papegaaien en parkieten, als gezelschapsdieren, onderdeel uitmaken van het gezin, zoals dat ook geldt voor de hond en kinderen. Onderdeel van het gezin zijn betekent zowel binnen maar ook nadrukkelijk buiten. Elke gevangene in een gevangenis heeft als basisrecht om elke dag buiten te komen. Dat recht hebben veel papegaaien niet. Ze zitten in een, hopelijk grote, kooi achter de tralies en het is dan vaak niet praktisch of onmogelijk om de kooi ook nog buiten te zetten. Komen ze in een kooi buiten dan is dat nog altijd achter de tralies. Vergelijkbaar met een hond aan een ketting of in een kleine kennel.
Het advies om, in veel situaties, te kortwieken is niet lichtzinnig tot stand gekomen. Wat mij betreft is kortwieken niet omdat dat in het belang is van de eigenaar. Het is niet omdat de eigenaar bang is dat de papegaai tegen het raam vliegt, via het raam of de deur ontsnapt of in de keuken vliegt en in de hete soep terecht komt. Kortwieken is, wat mij betreft, in het belang van vogels die onder onnatuurlijke omstandigheden worden gehouden. Dankzij kortwieken krijgt de vogel er de vrijheid mee terug , zowel binnen maar vooral buiten. Het advies is om zoveel mogelijk de papegaai mee naar buiten te nemen net als bij de hond en de kinderen. Mee in de tuin. Wandelen of fietsen naar het park of bos en mee naar het strand of op vakantie.De vogel profiteert van de buitenlucht, van de zon en ook een regenbui is voor veel vogels een waar genoegen.
Het maakt dat de beperking door het kortwieken in alle opzichten wordt gecompenseerd met een optelsom van verrijkingen. Het blijft, wat mij betreft, een bijzondere “ethische” discussie. Mensen vinden het niet ethisch om een papegaai te kortwieken maar vinden het wel ethisch om een papegaai in gevangenschap te hebben , zittend in een kooi, omdat hij kan vliegen. De ervaringen gedurende de afgelopen 40 jaar zijn overweldigend. Papegaaien hebben geen of veel minder gedragsproblemen en welzijnsproblemen omdat ze serieus genomen worden als onderdeel van het gezin. Mijn ervaring is dat er is geen reden is om een papegaai, die onderdeel uitmaakt van het gezin, te dumpen in een papegaaienopvang centrum.
De afgelopen jaren is er toenemende mate aandacht foor “free-flight”. Daar krijg ik veel vragen over. Valkeniers beoefenen “free-flight” al meer dan 5000 jaar. Het gaat daarbij om roofvogels en niet om prooidieren die in de natuur in groepsverband vliegen om zich te beschermen tegen roofvogels.
Om valkenier te worden moet een opleiding gevolgd worden van 203 jaar onder begeleiding van een ervaren valkenier. Ook valkeniers weten dat er altijd het risico is om een roofvogel te verliezen. Om die reden hebben roofvogels een gps zodat de valkenier de roofvogel kan terugvinden.
Mijn ervaring is dat eigenaren van papegaaien zich niet realiseren dat “free-flight” met een papegaai een meer dan hachelijke onderneming is met een groot risico dat de vogel , vroeg of laat, wordt kwijtgeraakt. Vliegen met een groepje ara’s is al een ander verhaal omdat ara’’s al minder risico’s lopen dan bijvoorbeeld een Grijze roodstaart, amazone of kakatoe. Laat staan kleinere soorten zoals een bonte boertje, een valkparkiet of grasparkiet. Vogels zien van grote afstand al een roofvogel en dat is reden voor paniek. Grasparkieten vliegen in Australië niet voor niets , als ultiem prooidier, in groepen van duizenden vogels. Ik weet dat voorstanders van “free-flight” bewust het risico accepteren om een vogel te verliezen. Dat risico beschouw ik als onverantwoord.
Zoals ik het ook onverantwoord vindt dat katteneigenaren, die hun kat laten loslopen, bewust het risico nemen dat hun kat wordt doodgereden. Dit is in Nederland ook nog verboden op basis van de bestaande wet- en regelgeving. Mijn indruk is dat het bij “free-flight ”vaak gaat om een nieuwe hobby waarbij het belang van de vogel ondergeschikt is aan de hobby. Kortwieken beschouwen als onethisch en “free-flight” promoten beschouw ik als een “conflict of interest”. Het maakt mij niet populair als ik benadruk dat we gezondheidsproblemen en welzijnsproblemen moeten voorkomen.
Drs. J. Hooimeier vertelt er meer over in de bijgevoegde video:
Copyright © Adviespraktijk voor Vogels | drs. Jan Hooimeijer. Niets van deze uitgave mag worden vermenigvuldigd of gekopieerd zonder schriftelijke toestemming van drs. Jan Hooimeijer. Het artikel in originele vorm delen is uiteraard wel toegestaan (en zelfs gewenst) onder de voorwaarde dat dit altijd met duidelijke bronvermelding gedaan wordt. Het artikel is met de grootste zorg samengesteld. Nochtans kan de auteur geen verantwoordelijkheid aanvaarden voor enige schade van welke aard dan ook voortkomende uit gebreken in de inhoud.
